Jak zgodnie z prawem bronić się przed hejtem?

Prawie każdy z nas, korzystający na codzień z Internetu – mediów społecznościowych, forów i innych platform wymiany opinii i informacji, padł ofiarą tak zwanego hejtu. Są hejty niegroźne, są hejty, nad którymi bez zbędnych emocji możemy przejść do dnia codziennego. Ale czasami słowa są tak ostre (a te niewypowiadane w twarz i anonimowe najostrzejsze), że godzą w nasze dobra osobiste – cześć, godność i dobre imię. Jakie środki ochrony naszej godności i dobrego samopoczucia w Internecie oferuje nam prawo?

W pierwszej kolejności z pomocą przychodzi prawo cywilne, a właściwie art. 24 Kodeksu cywilnego:

Art. 24. [Ochrona dóbr osobistych]
§ 1. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
§ 2. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

Ogólnie rzecz biorąc – jeżeli ktoś naruszy Twoje dobra osobiste możesz żądać, żeby przestał to robić (usunął posta z facebooka, forum), żeby usunął skutki swojego działania (np. przeprosił, opublikował informację, że to co wcześniej napisał było nieprawdą), żądać zadośćuczynienia za swoje krzywdy lub zapłaty na wskazany cel społeczny. Jeżeli w związku z publikacją poniosłeś szkodę majątkową – np. pomówienie dotyczyło Twojej firmy i przez nie straciłeś klienta – możesz żądać naprawienia szkody, która została wywołana obraźliwą publikacją.

Co dalej? Najlepiej skierować do pomawiającej osoby pismo z żądaniem wykonania wybranych powyższych czynności. Często wysłanie takiego wezwania pomaga i osiągamy najważniejszy cel – osoba ta usuwa z Internetu obraźliwy wpis. Jeżeli polubowne pismo nie pomoże – pozostaje nam dochodzić swoich żądań w drodze cywilnego postępowania sądowego.

Prawo podsuwa nam jeszcze cięższy kaliber – postępowanie karne. Czasem hejt może przybrać formę występku, a dokładnie zniesławienia, opisanego w art. 212 Kodeksu karnego.

Art. 212. [Zniesławienie]
§ 1 Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 2 Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Pomawiać to bezpodstawnie zarzucić, niesłusznie przypisać coś komuś, posądzić, oskarżyć kogoś o coś. Pomówienie jako przestępstwo musi dotyczyć takich cech i sfer życia, które mogą narazić inną osobę na poniżenie lub utratę zaufania na zawodowym gruncie. O co w szczególności można pomówić? O to, że osoba ta zachowuje się niezgodnie z prawem, że nie ma kompetencji i zdolności do wykonywanych czynności, że jest uzależniona od środków odurzających.  Ustawodawca przewidział surowszą karę dla osób pomawiających za pomocą środków masowego komunikowania (jakim jest również Internet) – zapewne ze względu na ich zasięg i natychmiastowy przekaz komunikatu. Jeżeli będziemy chcieli, by osoba, która nas zniesławiła, poniosła odpowiedzialność karną, musimy skierować do prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa – jest ono nieodpłatne.

To, o czym warto pamiętać to fakt, że nie tylko Twoja godność jako osoby fizycznej jest chroniona – opisane środki prawne dotyczą również pomówienia przedsiębiorców i osób prawnych.

3 uwagi do wpisu “Pomówienie w Internecie

  1. A jak wygląda ta sprawa z obrażaniem drugiej osoby na pewnej grupie kup/sprzedaj na fejsbuku?
    Czy wnosząc sprawę do sądu musze zapłacić 300 zl?
    Czy osoba która jest oskarżona może się od tego wymigac twierdząc że po prostu to nie ona pisała i ktoś jej się włamał?
    Pozdrawiam

    Polubione przez 1 osoba

    1. Do obrażania drugiej osoby na grupie na facebooku będą się stosowały te same przepisy – bo takie obrażanie również jest publiczne i narusza dobra osobiste. Ostateczna ocena zależy oczywiście od treści obraźliwego posta.
      Opłata od pozwu w tego typu sprawie wynosi 600 zł jeżeli żąda się od osoby obrażającej takich czynności jak usunięcie posta, sprostowanie, przeproszenie. Jeżeli chcemy od delikwenta jeszcze zadośćuczynienia albo odszkodowania – wtedy musimy zapłacić dodatkowo 5% od żądanej kwoty. Dlatego w najcięższych przypadkach często lepiej skorzystać w pierwszej kolejności z postępowania karnego.
      Osoba oskarżona (to w postępowaniu karnym, ale tyczy się to również pozwanego w postępowaniu cywilnym) może się bronić w różnoraki sposób. To, czy możliwe było, że ktoś się włamał na jej konto, będzie badał sąd. Często jednak takie obraźliwe posty są wynikiem dłuższych konwersacji i nie tak łatwo będzie się migać. Tym bardziej, że łatwo sprawdzić kod IP.
      Pozdrawiamy!

      Polubienie

      1. Jeśli grupa jest zamknięta i prywatna, a posty są dostępne wyłącznie dla osób w niej będących, nie ma mowy o publiczności czynu. To tak jakby na przyjęciu, między znajomymi rozprawiać o tym, że iXiński jest taki czy owaki. To nie jest PUBLICZNE POMÓWIENIE!

        Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s